Bismillah,

Alloh taologa hamdlar, undan keyin payg‘ambar kelmaydigan oxirgi payg‘ambar, uning oilasi, sahobalari va qiyomatgacha ularga yaxshilik bilan ergashganlarga salovot va salomlar bo’lsin.

Erkak kishi oldi va orqa avratini, ya’ni ichki kiyim yopadigan joyni (arab tilida as-sav’atayn) hech kimga ko’rsatmasligi kerak. Bu avratning eng og’ir qismi (avratul g’alizah) hisoblanadi.

Uni faqat er-xotin bir-biriga yoki zarurat bo’lsa, masalan, shifokorga ko’rsatishi mumkin. Bundan boshqa holatlarda ochish joiz emas.

Ammo son (son qismi) avratmi yoki yo’qmi, bu masalada ulamolar o’rtasida ixtilof bor.

Imom al-Buxoriy o’zlarining Sahih al-Bukhari kitoblarida Anas ibn Molik roziyallohu anhudan rivoyat qilingan hadisni keltiradilar. Unda Rasululloh sollallohu alayhi vasallam ulovda ketayotganlarida sonlari ochilib qolganligi zikr qilingan. Imom Buxoriy bu rivoyatning sanadini kuchli deb hisoblaganlar.

Shu bilan birga, yana boshqa hadisni ham keltiradilar. Unda Rasululloh sollallohu alayhi vasallam:

“Soningni yop. Chunki son avratdir.”

— deganlari rivoyat qilingan.

Imom Buxoriy rahimahulloh bu ikki rivoyatni zikr qilib, Anas roziyallohu anhuning hadisi sanad jihatidan kuchliroq, ammo son avratligi haqidagi hadis ehtiyot nuqtai nazaridan amal qilishga loyiqroq, deb ta’kidlaganlar.

Shuning uchun, ba’zan zarurat yoki ehtiyoj sabab sonning bir qismi ochilib qolsa, bu masalada yengillik bor. Lekin ehtiyot nuqtai nazaridan uni yopib yurish afzal.

Namoz masalasida esa hukm aniqroq. Jumhur ulamolar nazarida erkak kishining kindigi bilan tizzasi orasidagi qismi avrat hisoblanadi va namozda albatta yopilishi kerak.

Mazhablar orasida kindik va tizzaning o’zi avratmi yoki yo’qmi, degan tafsilotlarda ixtilof bor. Ba’zilar kindik avrat emas, tizza avrat degan. Ba’zilar aksincha degan. Lekin sonning avratligi masalasida jumhur ulamolar ittifoq qilganlar.

Faqat Zohiriy mazhabi ulamolari Anas roziyallohu anhuning hadisiga tayanib, erkak kishining faqat oldi va orqa avrati avrat, son esa avrat emas, deganlar.

Yana rivoyat qilinadiki, Rasululloh sollallohu alayhi vasallam quduq chetida oyoqlarini osiltirib o’tirganlarida sonlari ko’rinib turgan. Abu Bakr as-Siddiq va Umar ibn al-Xattob kirganlarida sonlarini yopmaganlar. Ammo Usmon ibn Affon kirganlarida kiyimlarini to’g’rilab yopganlar.

Sababi so’ralganda Rasululloh sollallohu alayhi vasallam:

“Usmondan farishtalar ham hayo qiladigan kishidan men hayo qilmaymanmi?”

— deganlar.

Ba’zi ulamolar bu voqealarni yaqin sahobalar va xizmatkor bo’lgan Anas roziyallohu anhu kabi kishilar oldidagi holat deb izohlaydilar. Uni begona odamlar oldida ochib yurishga dalil qilib bo’lmaydi.

Shuning uchun, bu masala ixtilofli bo’lsa ham, jumhur ulamolarning fikriga amal qilib, sonni yopib yurish ehtiyot va afzal hisoblanadi.

Siz aytgan holatda, kiyim almashtirish vaqtida zarurat sabab qisqa muddat ko’rinib qolishi bilan uni ataylab ochib yurishning farqi bor. Imkon qadar avratni berkitishga harakat qilish kerak.

Biz ehtiyotliroq yo’lni tutamiz.

Vallohu a’lam.