Bismillah,

Alloh taologa hamdlar, undan keyin payg‘ambar kelmaydigan oxirgi payg‘ambar, uning oilasi, sahobalari va qiyomatgacha ularga yaxshilik bilan ergashganlarga salovot va salomlar bo’lsin.

“Imom kimga iqtido qiladi?” savoli haqida

Bu savol biroz topishmoqqa o‘xshaydi. Avvalo o‘sha domlaning o‘zidan: “Bu bilan nimani nazarda tutdingiz?” deb so‘rash kerak.

Ehtimol u Hanafiy mazhabdagi bir fikrga ishora qilgandir:

• Jamoat imomga ergashadi,

• Imom esa janoza namozida oldidagi mayyitga qarab turadi,

• Ba’zi ulamolar “imom janoza namozida mayyitga iqtido qiladi” degan tashbehni keltirgan.

Shuning uchun ham fiqhda shunday hukm bor:

• Janoza namozida janoza ko‘tarib ketilsa — namoz buziladi.

• Chunki “imom” (tashbeh ma’nosida mayyit) joyidan ketdi, deb hisoblashadi.

• Shuning uchun kechikib kelgan kishi salomdan keyin qolgan takbirlarni tezda aytib ulgurishi kerak: janoza ko‘tarilsa — imomi “ketgan” bo‘ladi, deyishadi.

Ammo bu — tashbehiy ifoda, haqiqiy iqtido emas. Bu masala bilinsa ham, amaliy foydasi katta emas, bilmay qolinsa zarar ham qilmaydi.

“Ikki rakat mayit haqqi” namozining hukmi

Mayit ko‘milgandan keyin “mayit haqqi” deb ikki rakat namoz o‘qish — sunnatda yo‘q.

• Rasululloh ﷺ hech qachon mayit uchun ko‘milgandan keyin bunday ikki rakat namoz o‘qimaganlar.

• Sahobalar ham bunday amal qilmaganlar.

• Salaf solihlar davrida ham bu mavjud bo‘lmagan.

Mayit uchun sunnat bo‘lgan amal — janoza namozi va duo qilish. Shu bilan kifoya.

Bunday ortiqcha amallarni kiritish:

• sunnatda yo‘q,

• sahobalar amaliyotiga to‘g‘ri kelmaydi,

• bid’atlarga yo‘l ochib beradi.

Shuning uchun “mayit haqqi ikki rakat” namozi — bid’at.

Xulosa:

• “Imom kimga iqtido qiladi?” — bu tashbehiy ifoda bo‘lib, amaliy hukmga ta’sir qilmaydi.

• “Mayit haqqi” deb ikki rakat namoz o‘qish — sunnatda bo‘lmagan amal, bid’at.

Vallohu a’lam.