Bismillah,

Alloh taologa hamdlar, undan keyin payg‘ambar kelmaydigan oxirgi payg‘ambar, uning oilasi, sahobalari va qiyomatgacha ularga yaxshilik bilan ergashganlarga salovot va salomlar bo’lsin.

Ha, agar siz qarzni olganingizda: “Men sizdan falon miqdor so‘m olyapman, bu ayni vaqtda falon miqdor dollarga teng, keyin shu dollarda qaytaraman”, deb aniq kelishilgan bo‘lsa — bu joiz. Chunki siz pulni miqdor jihatidan (ya’ni qiymatini) qaytarmoqchisiz. Bu — adolatga yaqin.

Masalan:
Agar ikki yil oldin sizdan olingan 10 million so‘m bugun dollarda yarim qiymatga tushib qolgan bo‘lsa, o‘sha odam aslida zararga uchraydi. Shuning uchun, pulning qiymatini saqlash — qarz berganning haqi. Agar bu qiymat oldindan kelishib olingan bo‘lsa, bu masalada zulm yo‘q, foydaga yo‘naltirish ham yo‘q.

Ba’zi davlatlar inflyatsiya darajasini hisoblab, yillik pul qadrsizlanishini e’lon qiladi. Tijorat bitimlari ham ana shu inflyatsiyaga qarab muvofiqlashtiriladi. Shu tarzda, siz ham qarzni qaytarishda — pulning qadri saqlanib qolishini ko‘zda tutgan bo‘lsangiz, bu adolatga yaqin bo‘ladi.

Xulosa:
Agar siz qarz olayotganda dollar miqdorida qaytarishni ochiq-oydin kelishgan bo‘lsangiz va bu qarz bergan kishining haqini himoya qilish uchun qilingan bo‘lsa — bu joiz.
Aks holda, ya’ni aniq miqdor kelishilmagan bo‘lsa, bu holatda ortiqcha to‘lov foiz (ribā) bo‘lib qolishi mumkin.

Vallāhu a‘lam.