Bismillah,

Alloh taologa hamdlar, undan keyin payg‘ambar kelmaydigan oxirgi payg‘ambar, uning oilasi, sahobalari va qiyomatgacha ularga yaxshilik bilan ergashganlarga salovot va salomlar bo’lsin.

Bu yaxshi eslatma.

Endi bu narsaning me’yori urfga qarab bo‘ladi. Shariatda:

• “falon vaqtda albatta yig‘ilib turinglar”,
• yoki “ziyofatga faloncha pul sarflanglar”
  degan aniq ko‘rsatma yo‘q.

Asosiy qoida:
bu narsalar isrofgarchilikka o‘tib ketmasligi kerak.

Agar urf bo‘yicha haddan oshish, dabdababozlik va isrof bo‘lib qolsa — bu yaxshi emas.

Lekin yig‘ilib turishning foydalari ham bor:

• silai rahm bo‘ladi,
• diydorlashish bo‘ladi,
• suhbat bo‘ladi,
• bir-biridan xabar olish bo‘ladi.

Agar o‘tirishda ahli ilm bo‘lsa, undan foyda olinadi, savollar beriladi, yaxshi suhbat bo‘ladi. Shu jihatdan oyda bir marta yig‘ilib turishning o‘zi yaxshi narsa.

Yig‘ilgandan keyin bir ovqat qilinsa ham mayli. Baribir odam ovqatni bir joyda yeydi-ku. Lekin:

• besh xil ovqat qilish,
• haddan oshish,
• dasturxonni to‘ldirib tashlash,
• maqtanish,
• dabdababozlik
  bo‘lsa, bu isrofga kiradi.

Bu nafaqat yig‘ilishda, odamning o‘zi uchun ham zarar. Odam o‘ziga-o‘zi jabr qilib, ortiqcha yeyishi sog‘lig‘iga ham zarar qiladi.

Shuning uchun me’yor — urf va isrofga ketmaslik.

Umraga borganlar yoki hamsafarlar yig‘ilib ziyofat qilsa ham, buni harom deb bo‘lmaydi. Faqat haddan oshmaslik kerak.

Agar bu narsalar:

• faqat maishat,
• faqat ziyofat,
• faqt dabdaba
  bo‘lib qolsa, bu ibodatdan va ma’naviyatdan chalg‘itadi.

Faqirlar, beva-bechoralar, miskinlarga yordam berishni ham unutmaslik kerak.

Silai rahm ham urf bilan bo‘ladigan narsadir. Ba’zan bir oyda bir yig‘ilish ham yaxshi bo‘lishi mumkin. Masalan:

• aka-ukalar,
• opa-singillar
  hamma ish bilan band bo‘lib ketgan bo‘lsa:
  “Hech bo‘lmasa oyda bir marta yig‘ilib turaylik”, desa, bu yaxshi.

Yig‘ilganda ham:
oddiy,
kamtarona,
isrofsiz bir ovqat bo‘lsa kifoya.

Lekin:

• birinchi ovqat,
• ikkinchi ovqat,
• uchinchi ovqat,
• ustiga yana turli qo‘shimchalar,
• dasturxon to‘lib-toshib ketishi,
• qo‘yishga joy qolmasligi
  bu haddan oshishdir.

Kim hammasini yeydi axir?

Ko‘pincha bu:

• xo‘jamko‘rsin,
• maqtanish,
• dabdababozlik
  uchun bo‘lib qoladi.

Alloh taolo oldingi qavmlarni halok qilganini zikr qilib, ularning maishat va dabdabaga berilib ketganini eslatadi.

Bir kosa ovqat bilan odamning qorni to‘yadi. Unga bunchalik dabdaba nima uchun?

Demak:

• yig‘ilib turishning o‘zi yomon emas,
• silai rahm yaxshi amal,
• lekin isrofgarchilik va dabdababozlikka o‘tmaslik kerak.

Vallohu a’lam.