Bismillah,

Alloh taologa hamdlar, undan keyin payg‘ambar kelmaydigan oxirgi payg‘ambar, uning oilasi, sahobalari va qiyomatgacha ularga yaxshilik bilan ergashganlarga salovot va salomlar bo’lsin.

Albatta, bu ish sunnatga zid bo‘ladi. Rasululloh ﷺ aniq aytganlar:
“Valima qil, hatto bir qo‘y bo‘lsa ham.”
(Buxoriy, Muslim)

Demak, valima qilish Rasululloh ﷺning buyrug‘idir. Bu buyruq ba’zi ulamolarga ko‘ra sunnat, boshqalarga ko‘ra vojibga yaqin amal hisoblanadi. Agar bu amal sunnat bo‘lsa ham, u shariatda muhim o‘rin tutadi.

To‘y (valima)ni tark etib, o‘rniga sadaqa qilish — sunnatni yo‘q qilish evaziga boshqa bir yaxshi ishni qilgan bo‘ladi. Bu esa shariat nuqtai nazaridan to‘g‘ri emas. Chunki sunnatni bekor qilish evaziga boshqa amalni qilish maqtovli emas.

Bu holat boshqa o‘xshash misollarda ham uchraydi:
– Masalan, hajga boraman deganga: “Umraga bor, qolgani sadaqa qil,” deyish;
– Juma namoziga boraman deganga: “Ilm o‘rgan, Jumaga borish o’rniga” deyish kabilar.

Bu kabi gaplar shariatdagi muqaddas amallarni ikkinchi o‘ringa qo‘yishga olib keladi. Alloh va Rasulining buyrug‘i ustun bo‘lishi kerak. Shuning uchun, yoshlar valima sunnatini bajarib, oddiy to‘y o‘tkazsinlar, keyin qolgan pulni bemalol sadaqa qilsinlar — bu maqbul va barakali ish bo‘ladi.

Xulosa:
To‘yning o‘rniga sadaqa qilish — sunnatni tark qilish hisoblanadi. Shariatdagi sunnat amalni tark qilib, boshqa yaxshi ishga almashtirish to‘g‘ri emas.

Vallāhu a‘lam.