Bismillah,

Alloh taologa hamdlar, undan keyin payg‘ambar kelmaydigan oxirgi payg‘ambar, uning oilasi, sahobalari va qiyomatgacha ularga yaxshilik bilan ergashganlarga salovot va salomlar bo’lsin.

Bu erkak kishining keyingi gapini asosli, deb bo‘lmaydi.
Biz bu bilan uni yolg‘onchi deyayotganimiz yo‘q, ammo holatning o‘zi uning da’vosini rad etadi.

Sababi shuki:
bu yerda ayol aniq ravishda taloq so‘rayapti, erkak esa bunga javoban: “Xo‘p, berdim” deyapti.

Bu so‘z urf va fiqhiy jihatdan taloqni berishni anglatadi.

“Vaqtini aytmadim”, “niyat qilmagandim” degan gap o‘tadimi?

Yo‘q, bu gaplar o‘tmaydi.

Chunki:

• taloq vaqtga bog‘liq bo‘lishi shart emas,
• “berdim” degan so‘z o‘q otilganidek hukmni amalga oshiradi.

Taloqni:

• to‘pponchani to‘g‘rilab, o‘q uzishga o‘xshatish mumkin.
  O‘q otilib ketgach:
• “to‘xta”,
• “niyat qilmagandim”,
• “boshqacha mo‘ljal qilgandim”
  deyish bilan o‘q qaytib kelmaydi.

Xuddi shunday taloq lafzi chiqdi — hukm amalga oshdi.

Shuning uchun:

“Men vaqtini aytmadim”, “Men aslida taloq bermoqchi emas edim”, “Boshqa narsani nazarda tutgandim” degan da’volar shar’an e’tiborga olinmaydi.

Bu holatda taloq tushadimi?

Ha, taloq tushadi.

Ayol eriga nomahram bo‘lib qoladimi?

Bu savol taloqning nechanchi marta bo‘layotganiga bog‘liq.

 Agar bu birinchi taloq bo‘lsa bu roj‘i taloq hisoblanadi, idda ichida er “Qaytib oldim” desa, nikoh saqlanib qoladi, lekin uchta taloqdan bittasi ketgan bo‘ladi.

 Agar bundan oldin ikki marta taloq bo‘lgan bo‘lsa bu uchinchi taloq bo‘ladi, ayol eriga harom bo‘lib qoladi, er-xotin bir-biriga nomahram bo‘ladi.

Uch taloqdan keyingi holat (mabdūda)

Shar’iy istilohda bunday ayol “mabdūda” deyiladi, ya’ni uch taloq bilan ajralgan ayol.

Bunday ayol:

• birinchi eriga halol bo‘lmaydi,
• toki u:
  • iddasini o‘tab,
  • boshqa bir erkak bilan haqiqiy nikoh qilib,
  • u nikohda haqiqiy oilaviy hayot kechirib,
  • so‘ng tabiiy ravishda (oldindan rejalashtirmasdan) ajralmaguncha.

Agar ikkinchi nikoh:

• “faqat halol bo‘lish uchun”,
• “ajrab qaytib kelish niyatida”
  qilingan bo‘lsa — bu nikoh botil niyatli bo‘ladi va halol qilmaydi.

Agar esa:

• haqiqiy nikoh bo‘lib,
• hayot o‘xshamay ajralib qolsa,
  shundan keyin birinchi eriga yangi nikoh bilan qaytishi mumkin.

Aks holda — harom bo‘lib qoladi.

Xulosa

• “Xo‘p, berdim” degan so‘z taloqni amalga oshiradi.
• Keyin “niyat qilmagandim” deyish qabul qilinmaydi.
• Birinchi taloq — roj‘i, uchinchi taloq — mabdūda.
• Uch taloqdan keyin ayol eriga nomahram bo‘ladi.

Vallāhu a‘lam.