Bismillah,
Alloh taologa hamdlar, undan keyin payg‘ambar kelmaydigan oxirgi payg‘ambar, uning oilasi, sahobalari va qiyomatgacha ularga yaxshilik bilan ergashganlarga salovot va salomlar bo’lsin.
Bu — odamlarda uchraydigan tabiiy holat. Bu mutlaqo g‘ayritabiiy yoki man qilingan narsa emas.
Qizlarning sarpoga (boylikka), yigitlarning esa chiroyga yoki shahvatga qiziqib uylanishi tabiiy. Chunki bu fitratga kiritilgan narsadir.
Rasululloh ﷺ aytganlar:
“Ayollar to‘rt narsa uchun nikohlanadi: moli uchun, nasabi uchun, chiroyi uchun va dini uchun. Sen dindorini tanla, qo‘ling baraka topsin.”
(Buxoriy va Muslim)
Demak, ayolni yoki erni:
Dinga qarab uylanish — eng afzal yo‘l
Biroq eng yaxshi tanlov — taqvodorini olish. Chunki chiroy o‘tkinchi, boylik yo‘qoladi, nasab foyda bermaydi — ammo diniy baraka oilani tutib turadi.
Ammo bu degani faqat “dindori” deb, qolgan barcha narsaga ko‘z yumish kerak degani emas. Ko‘p ko‘rganmiz:
“Din uchun ulandim”, — deydi, lekin ikki oy o‘tmay:
“Ko‘nglim isimay qoldi”
degan bahona bilan ajrashib ketadiganlar ham bor.
Demak, amalda ko‘ngil omili ham juda kuchli.
Shahvat yoki boylikka qarab tanlash — man qilingan emas
Odam yaxshi ovqatni tanlab yeydi, yaxshi kiyimni tanlab oladi. Bozorda “uchragan narsani ol” deb hech kim majburlamaydi.
Xuddi shuningdek:
— yaxshi ko‘rgan ayolni tanlash,
— chiroyga qarab tanlash,
— boylikka qarab tanlash,
— naslga qarab tanlash — shariat tomonidan man qilingan emas.
Chunki Alloh aytadi:
فَٱنكِحُوا۟ مَا طَابَ لَكُم مِّنَ ٱلنِّسَآءِ
“Sizlarga yoqqan ayollarga uylanaveringlar.”
(Niso, 3)
Demak, yoqqaniga uylanish — bu ham shahvat, ham ko‘ngil, ham joziba, ham qiziqish degani.
“Ayollar xunuk bo‘lmaydi” — har bir ayol kimningdir ko‘ziga chiroyli.
Har gulning o‘z hidi rangi bo‘lganidek, har ayolning ham o‘ziga mos kishisi bor.
Shu sabab, bir odamga yoqmagan ayol boshqasining yuragini butunlay zabt etadi. Bu — Allohning juzviy hikmati.
Rasululloh ﷺ ko‘rishib turib uylanishni tavsiya qilganlar
Rasululloh ﷺ aytganlar:
“Uylanmoqchi bo‘lgan ayolingga avval qaragin — shunda nikoh mustahkam bo‘ladi.”
Chunki ko‘ngil yo‘liga mos kelgan nikoh — barqaror bo‘ladi.
Qizlarni “boyga tegmoqchi” deb malomat qilish — xato
Qizning boyga tegishi — bu ham tabiiy. U:
-
muhtoj bo‘lmagan bo‘lishni,
-
farzandlarining tinch hayotini,
-
ota-onasiga yuk bo‘lmaslikni istashi mumkin.
Bu aybdan emas.
Lekin shariatda birinchi o‘rinda din bo‘lishi kerak.
Boylikka haddan tashqari ruju qilish — nojoiz bo‘lishi mumkin, ammo shunchaki boylikni yoqtirgani uchun qizni malomat qilish — asossiz.
Hayotda odamlar bir-biriga moslashadi
Hayot bir elak kabi. Aylanib-aylanib har kim o‘ziga mosini topadi:
Yoqmaganidan uzoqlashadi, yoqqaniga yaqinlashadi.
Bu — Allohning kundalik hayotga qo‘ygan tabiiy qoidasi.
Xulosa
Shuning uchun bu mavzuga chegara qo‘yib bo‘lmaydi.
Shariat odamga turmush o‘rtoq tanlashda kenglik bergan.
Eng afzal tanlov — dindorini tanlash.
Ammo ko‘ngilga yoqishi, chiroy, boylik, nasl ham — tabiiy ehtiyoj va halol sabablar.
Alloh taolo aytganidek:
فَٱنكِحُوا۟ مَا طَابَ لَكُم مِّنَ ٱلنِّسَآءِ — “Sizlarga yoqqaniga uylanaveringlar.”
Vallohu a‘lam.