Bismillah, alhamdulillahi, vassalatu vassalamu ‘ala Rasulillahi, amma ba’d.

Bu masalaga doir ravishda, “uy sotib, puliga albatta boshqa uy olish kerak, aks holda harom bo‘ladi”, degan aniq hadis kelmagan. Ya’ni bu haqda haromlik haqida emas, baraka bor yoki yo‘qligi haqida hadis rivoyat qilingan.

Ushbu hadis Imom Ahmad va Ibn Mojah rahimahumallohning Sunan asarlarida rivoyat qilingan. Rasululloh sollallohu ‘alayhi vasallam aytganlar:

“Kim bir hovli yoki yer sotib, keyin pulini o‘sha kabi boshqa ko‘chmas mulkka ishlatmasa, (ya’ni uy yoki yer olmasa), bu pulga baraka berilmasligi ehtimoli katta bo‘ladi.”

Hadisda aytilgan:
“Man ba’a daaran aw ‘aqaran summa lam yaj’al samanahu fi mithlihi fakana qominan alla yubaaraka fihi.”

Ma’nosi shuki: kim bir uy yoki yer sotib, keyin o‘sha pulni yana uy yoki yerga o‘xshash narsa sotib olishga sarflamasa, baraka yo‘qolib qolishiga yaqin turadi.

Bu hadis hasan (ya’ni amal qilinadigan darajadagi) hadis hisoblanadi.

Haqiqatan ham, hayotda ko‘pincha kuzatilgan holat shuki: odam uyini sotib, pulni boshqa joyga ishlatsa, ko‘pincha baraka bo‘lmaydi, pul turmaydi, qiynalib qoladi.

Shuning uchun, ulamolar maslahat sifatida aytishgan: uy sotgan odam, hech bo‘lmasa pulining bir qismini kichikroq uy yoki yer olishga sarflab qo‘ysin, bu kelajakda uni boshpanasiz qolishdan asraydi. Chunki yerda va ko‘chmas mulkda baraka bor, degan oyatlar va hadislar mavjud.

Ba’zi fuqaholar “tuproq (yer) olishda baraka bor”, degan fikrga kelganlar. Ular bu xulosani “Alloh yerga baraka berdi” degan oyatdan istinbot qilganlar.

Demak, siz qilmoqchi bo‘lgan amalingiz — ya’ni uy sotib, pulining bir qismi bilan boshqa uy olib, qolgan qismini tijoratga yo‘naltirish — shariatga zid emas. Harom emas. Bu amal shar’an joiz bo‘lib, faqat hadisdagi ogohlantirishga binoan, to‘liq baraka bo‘lmasligi mumkinligi eslatilgan, xolos.

Alloh taolo niyatingizni to‘g‘ri, tijoratingizni barakali qilsin.

Vallohu a’lam.