Bismillah,

Alloh taologa hamdlar, undan keyin payg‘ambar kelmaydigan oxirgi payg‘ambar, uning oilasi, sahobalari va qiyomatgacha ularga yaxshilik bilan ergashganlarga salovot va salomlar bo’lsin.

Ha, bu uning qizi Hafsa roziyallohu anho bilan bog‘liq. Biroq arab tilida “tarxīm” (تَرْخِيم) deb ataladigan bir uslub bor. Bu — so‘zni qisqartirib, tilga yengilroq va qulayroq shaklda aytish demakdir.

Masalan, Rasululloh sallallohu alayhi vasallam Oisha onamizni ba’zan “Aish” deb chaqirganlar, “Oisha” deb to‘liq aytmasdan. Bu hurmatsizlik emas, balki arab tilida tabiiy va odatiy bo‘lgan, talaffuzni yengillashtirish uchun ishlatiladigan uslubdir.

Xuddi shu qoida bu yerda ham qo‘llangan. Hafsa roziyallohu anho Umar roziyallohu anhuning qizi bo‘lgani uchun u kishi “Abu Hafsa” deb ham aytilishi mumkin edi. Ammo tilga yengilroq bo‘lgani sababli “Hafs” shakli ishlatilgan va u “Abu Hafs” nomi bilan mashhur bo‘lib ketgan.

Bu holat arablar orasida odatiy bo‘lgan, hech kim buni ayb yoki noo‘rin narsa deb hisoblamagan. Aksincha, urfda va tilda qulay bo‘lgani uchun keng ishlatilgan.

Rasululloh sallallohu alayhi vasallamning Oisha onamizni “Aish” deb chaqirganlari ham bunga yaqqol misoldir. Bu nomlashda hech qanday nuqson yoki noqulaylik yo‘q.

Vallohu a‘lam.