Bismillah,

Alloh taologa hamdlar, undan keyin payg‘ambar kelmaydigan oxirgi payg‘ambar, uning oilasi, sahobalari va qiyomatgacha ularga yaxshilik bilan ergashganlarga salovot va salomlar bo’lsin.

Bu masalada har bir holat alohida baholanadi. Avvalo, shuni aniqlash kerak:

• bu odam aqlli, nasihatni tushunadigan kishimi,

• yoki jahli tez, qo‘pol va tarbiyada haddidan oshadigan insonmi?

Ba’zan tarbiyada qattiqroq gap bo‘lishi mumkin, lekin sakkiz yoshli qiz bolaga qo‘l ko‘tarish, ayniqsa o‘gay qiz bo‘lsa, juda og‘ir va nomaqbul ishdir. Inson qanday qilib birovning qiziga, nochor va himoyasiz bolaga qo‘l ko‘tarishi mumkin? Bu — katta mas’uliyat va vijdon masalasidir.

Bunday vaziyatda onaning vazifasi — hikmat bilan ish tutishdir. Hikmat degani:

• har bir narsani o‘z o‘rnida va to‘g‘ri yo‘l bilan qilish,

• shoshma-shosharlik qilmaslik,

• vaziyatni yanada og‘irlashtirib yubormaslikdir.

Ba’zi holatda:

• darhol e’tiroz bildirish kerak bo‘ladi,

• ba’zi holatda esa vaqtini poylab, tinch va tushunarli tarzda tushuntirish afzal bo‘ladi.

Bu:

• erining fe’l-atvoriga,

• mehr-muhabbati bormi-yo‘qmi,

• urishdan keyin pushaymon bo‘ladimi yoki yo‘qmi,

shu kabi omillarga qarab baholanadi.

Ammo bir narsa aniq:
qiz bolani urish to‘g‘ri emas. Qiz bola nozik bo‘ladi. Rasululloh ﷺ aytganlaridek:

“Ayollar bilan muloyim bo‘linglar, ular shisha idishlardir.”

Ya’ni qattiq muomala qilsangiz, sinib qoladi. Qiz bolani:

• muloyimlik bilan,

• yaxshi so‘z bilan,

• mehr va tushuntirish orqali tarbiyalash kerak.

Bu savolda zulmni oqlab bo‘lmaydi. Onaning vazifasi — bolasini himoya qilish, lekin buni aql, hikmat va shariat doirasida qilishdir.

Alloh taolo hammamizga insof, rahm-shafqat va to‘g‘ri tarbiya nasib qilsin.

Vallohu a‘lam.