Bismillah,

Alloh taologa hamdlar, undan keyin payg‘ambar kelmaydigan oxirgi payg‘ambar, uning oilasi, sahobalari va qiyomatgacha ularga yaxshilik bilan ergashganlarga salovot va salomlar bo’lsin.

Bomdodning sunnatini farzidan keyin o‘qish masalasida mazhablar orasida tafovut bor:

1. Shofe’iy mazhabiga ko‘ra, agar bomdod sunnati o‘qilmay qolsa, farzidan keyin uni o‘qish joiz. Dalili – bir sahoba bomdod sunnatini farzdan keyin o‘qiganida, Umar roziyallohu anhu bu amalni ko‘rib so‘ragan, u esa “Bomdod sunnatini o‘qimay qolgan edim, hozir o‘qiyapman” degan. Rasululloh ﷺ bu holatni eshitganlarida inkor qilmaganlar.

2. Hanbaliy mazhabi (Imom Ahmad): agar bomdod sunnati o‘qilmay qolsa, quyosh chiqqandan keyin qazo qilib o‘qiladi.

3. Hanafiy mazhabi: bu mazhabda bomdod sunnati o‘qilmay qolsa, farzdan keyin o‘qilmaydi. Sunnatning o‘ziga xos qadriyatli vaqti o‘tib ketgan hisoblanadi. Hanafiy ulamolar sunnatni farz bilan birlashtirib o‘qib olishga ham ruxsat bermaydilar. Ularning nazarida quyosh chiqqandan keyin ham bomdod sunnatining qazosini o‘qish vojib emas.

Ammo ba’zi Hanafiy ulamolar – agar bomdod sunnati sababsiz tark etilgan bo‘lsa emas, balki uyqudan turishga ulgura olmagan yoki to’satdan esdan chiqib ketgan bo‘lsa – quyosh chiqqandan keyin, o‘rganilgan sunnatni alohida niyat bilan o‘qish mumkin bo‘lishini aytishgan.

Xulosa: Shofe’iy va Hanbaliy mazhablarida farzdan keyin yoki quyosh chiqqandan keyin sunnatni o‘qish joiz. Ammo Hanafiy mazhabida esa bu amalda ehtiyotkorlik bilan yondashiladi: farzdan keyin sunnat o‘qilmaydi, va qazosi ham vojib emas.

Vallohu a‘lam.