Bismillah, alhamdulillah, vassalatu vassalam ala rasulillahi va ba’d.

Vatanni sog‘inish bu fitriy narsa. Odam, ya’ni inson borki, tug‘ilib o‘sgan joyini sog‘inadi. Bu sog‘inish “joizmi yoki joiz emasmi” degan narsa emas. Xuddi chanqagan odam suvni xohlashidek, bu ham fitriy holat. Insonning ichidan o‘z-o‘zidan sog‘inch paydo bo‘ladi. Har qanday odam vatani, tug‘ilib o‘sgan joyi, qishlog‘i, mahallasi, qo‘ni-qo‘shnisi va o‘sha muhitini sog‘inadi. Odam yoshlik davrini ham sog‘inadi. Bu fitriy narsa.

Insonni Alloh taolo shunday yaratgan. Sahobalar ham Makkani sog‘inishgan. Madinaga borganda, masalan, Bilol roziyallohu anhu va boshqa sahobalar: “Qaniydi Makkani ko‘chalarini, o‘sha tikanlarini, o‘t-o‘lanlarini, uylarini yana bir ko‘rsak”, deb she’rlar aytib sog‘inishgan. Demak, vatanni sog‘inish fitriy narsa, bunda shariatga zid narsa yo‘q.

Faqat bu yerda qoralangan holat shuki: agar inson vatanni deb turib dinni tashlasa yoki vatan tushunchasi dinidan ustun bo‘lib qolsa, bu asabiylik va johillik bo‘ladi. Ana shu narsa mumkin emas.

Ammo shunday bo‘lmagan taqdirda, vatan sog‘inishi hech qanday zararli emas, balki bu har bir insonda bo‘ladigan kechinmadir. Odam o‘zining yoshlik chog‘larini, tug‘ilgan joyini va diyori­ni albatta sog‘inadi.

Vallohu a’lam.