Mashhur qidiruvlar:

tavhid namoz zakot
Bosh sahifa >Har xil >Ziqna erga nasihat qiling.

Ziqna erga nasihat qiling.

Nashr sanasi: April 5, 2026

Savol :

Ustoz, bir serfarzand oila boshlig‘i oilasini o‘rtacha holatda ta’minlashga imkoni bo‘la turib, haddan ziyod qattiqqo‘llik qiladi.

U kishi ibodatda tolibi ilm. Ayoli esa haq va botilni tanigan, taqvoli, isrofga yo‘l qo‘ymaydigan ayol. Shunga qaramay, eri haddan ziyod qattiq qo‘l.

Ayoli iqtisod bilan ishlataman desa ham, oilada elektr jihozlaridan to‘liq foydalanishga ruxsat bermaydi:

“Pilesos ishlatmaysan, supurib tozalaysan. Dazmol ishlatmaysan. Kir mashinani haftada bir marta ishlatasan”, — deydi va hokazo.

Oqar suv, gaz, elektrdan foydalanishni ham chegaralab qo‘ygan. Bu esa oila a’zolariga qiyinchilik keltirmoqda.

Oziq-ovqatni ham tejash maqsadida ko‘p qizg‘anishlar bor.

Shu oilaning erkak kishisiga biroz ochiq qo‘l bo‘lishni nasihat qilsangiz, iltimos.

Javob :

O’xshash savol-javoblar

Inson tejamkor bo‘lishi kerak, lekin haddan oshgan tejamkorlik baxillikka aylanadi va eng yomon baxillik — o‘z ahli va farzandlaridan qisishdir, holbuki Alloh yo‘lida sarflagan narsaning o‘rnini Alloh albatta to‘ldiradi.

Bismillah,

Alloh taologa hamdlar, undan keyin payg‘ambar kelmaydigan oxirgi payg‘ambar, uning oilasi, sahobalari va qiyomatgacha ularga yaxshilik bilan ergashganlarga salovot va salomlar bo’lsin.

Aslida saxovat — bu bir xulqdir. Bu Alloh taolo beradigan ne’matdir. Ya’ni Alloh bir odamni ziqna qilib qo‘ysa, bu og‘ir sinov bo‘ladi — o‘sha odamning o‘ziga ham qiyin, oilasiga ham qiyin.

Lekin nima ham deymiz — odamlar har xil.

Bir kuni Muhammad ﷺ huzurlariga Hind kelib, eri Abu Sufyan ibn Harb ustidan shikoyat qildi. Abu Sufyon katta savdogar, qavmning sayyidi bo‘lgan boy inson edi.

U aytdi:
“Abu Sufyon juda baxil odam. Uning molidan o‘zim unga bildirmay olsam bo‘ladimi? Chunki bermaydi.”

Shunda Rasululloh ﷺ dedilar:
“O‘zing va bolalaring uchun ma’ruf (odatdagi me’yor) bilan olib ishlataver.”

E’tibor bering — Rasululloh ﷺ Abu Sufyonni chaqirib:
“Nega baxillik qilasan? Bir oz ochiq qo‘l bo‘lgin”, — demadilar.

Ya’ni, odamlar har xil — ba’zilarni o‘z holiga qo‘yiladi.

Endi siz sabr qilasiz, imkon boricha yo‘lini topasiz, eringizning ko‘nglini olishga harakat qilasiz.


Nasihat

Aytadigan gap shuki:

Agar inson Alloh uchun bersa — Alloh albatta uning o‘rnini to‘ldiradi.

Inson uchun eng haqli bo‘lganlar:

  • o‘z farzandlari
  • ahli (ayoli)
  • ota-onasi

Inson uchun eng yaqin odamlar — shular. Agar inson aynan shu yaqinlaridan qisadigan bo‘lsa — bu eng og‘ir baxillik bo‘ladi.

Agar bersa — Alloh albatta o‘rnini to‘ldiradi.


Hadis

Har kuni ikki farishta tushadi.

Bittasi deydi:
“Allohim, nafaqa qilgan kishining molini o‘rnini to‘ldir.”

Ikkinchisi deydi:
“Allohim, baxil kishining molini halokatga uchrat.”


Muhim tushuncha

Bugun ba’zi odamlar:
“Men iqtisod qilyapman”, — deydi.

Ha, iqtisod yaxshi:

  • suvda
  • ovqatda
  • kiyimda
  • barcha narsada

Tejamkorlik — maqtalgan sifat.

Lekin agar tejamkorlik haddan oshsa — u baxillikka aylanadi.

Baxillik esa mutlaqo yomonlangan sifat.


Baxillikning haqiqatı

Baxillik — bu insondagi yomon xulqdir.

Bu Alloh bergan sinovdir.

Aslida baxillik — insonning o‘ziga balodir.

Baxil odam:

  • doim qiyinchilikda yashaydi
  • biror narsa ketib qolsa — ichi achiydi
  • asabiylashadi
  • o‘zi kambag‘alday yashaydi

Hatto boy bo‘lsa ham, o‘ziga ham ravo ko‘rmaydi.

Mol-dunyosi bor bo‘lsa ham, ishlatmay o‘tib ketadi.


Achchiq haqiqat

Qanchadan-qancha baxil odamlar o‘tib ketgan:

  • moli qolgan
  • lekin orqasidan hech kim duo qilmagan
  • hech kim yaxshilik bilan eslamagan

Chunki o‘zi ravo ko‘rmagan narsani boshqalardan kutib bo‘lmaydi.


Xulosa va ogohlantirish

Shuning uchun inson qo‘li ochiq bo‘lishi kerak.

Alloh bergan paytda:

  • yaxshilik qilib qolish kerak
  • sadaqa qilish kerak

Siz bilmaysiz:

  • umringiz qancha
  • hayotingiz qancha

Fursat borida, tirik paytingizda yaxshilik qiling.


Qur’on ma’nosi

Shayton sizni faqirlik bilan qo‘rqitadi
va yomonlikka buyuradi.

Alloh esa sizga:

  • mag‘firat
  • rahmat

va’da qiladi.


Eng haqli insonlar

Insonning eng avval yaxshilik qiladiganlari:

  1. O‘z oilasi (ayoli, farzandlari)
  2. Ota-onasi
  3. So‘ngra qarindoshlar

Vallohu a’lam.

Javob muallifi:

Shayx Sodiq Samarqandiy

Maqola foydali bo’ldimi?

0

  • Oylikka ishlaydigan odam ham Allohdan boylik so‘rasa bo‘ladimi?

    April 8, 2026
  • Akaning uka ustida qancha haqqi bor?

    April 8, 2026
  • Oila sirlarini dugonalariga aytadigan kelinlarga nasihat qiling.

    April 5, 2026
  • Qanday holatlarda qarz olish joiz bo‘ladi?

    April 5, 2026
  • Folbinlikdan tavba qilgan kishiga shar’iy jazo qo‘llanadimi?

    April 5, 2026
  • “Bir gunohni qilsam, 3 kun ro‘za tutaman” deb qasam ichgan va ro‘zalari yillarga teng bo‘lib ketgan odam nima qiladi?

    April 2, 2026