Mast holatda taloq masalasi ixtilofli masalalardan.
Ba’zi ulamolar, jumladan Abu Hanifa rahimahullohdan rivoyat qilingan qavlga ko‘ra, mast odamning talog‘i tushadi, bu odamni jazolash va odamlarni bunday ishga yo‘l qo‘ymaslik uchun siyosiy jihatdan shunday deyilgan.
Hanafiy mazhab ichida ham bu masalada ixtilof bor. Shofi’iy mazhabda ham shunga yaqin qarashlar mavjud.
Boshqa ulamolar esa, jumladan Imam Bukhari rahimahulloh keltirgan qarashga ko‘ra, mast odamning gapi e’tiborga olinmaydi. Chunki u aqlini yo‘qotgan bo‘ladi. Aqli yo‘q odam uxlab yotgan odam yoki majnun kabi hukmda bo‘ladi.
Masalan
uxlab yotgan odam taloq aytsa, taloq tushmaydi, majnun aytsa, taloq tushmaydi, yosh bola aytsa, taloq tushmaydi.
Shunga o‘xshab, mast odam ham aqli to‘liq joyida bo‘lmasa, uning gapi e’tiborga olinmaydi.
Dalil sifatida Alloh taolo aytadi:
يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ لَا تَقْرَبُوا۟ ٱلصَّلَوٰةَ وَأَنتُمْ سُكَـٰرَىٰ حَتَّىٰ تَعْلَمُوا۟ مَا تَقُولُونَ
Ey, iymon keltirganlar! Mast holingizda — to aytayotgan gapingizni biladigan bo`lmaguningizcha — namozga yaqinlashmang
Surah An-Nisa 4:43
Bu oyat shuni ko‘rsatadiki, mast odam nima deyayotganini bilmaydi.
Shuning uchun bu qavlga ko‘ra, agar inson haqiqatan mast bo‘lsa, uning talog‘i tushmaydi, necha marta aytsa ham.
Lekin bu yerda muhim shart bor inson haqiqatan mast bo‘lishi kerak. Ya’ni u nima deyayotganini anglamaydigan darajada bo‘lishi kerak. Oddiy ozgina ichib, hamma narsani tushunib turib aytsa, bu mastlik hisoblanmaydi.
Mastlik urf bo‘yicha bilinadi odam o‘zini tutolmaydi, gaplari chalkashadi, yurishi buziladi,
nima qilayotganini anglamaydi
Ana shunday holatdagi odam mast hisoblanadi.
Lekin bu narsani noto‘g‘ri tushunmaslik kerak. Ichkilik ichish o‘zi katta gunoh. Bu Alloh bilan bandaning o‘rtasidagi alohida gunohdir va buning jazosi bor.
Bu yerda gap faqat taloq tushadimi yoki tushmaydimi degan masalada.
Xulosa
Agar inson haqiqatan mast bo‘lgan bo‘lsa, talog‘i tushmaydi. Lekin u katta gunoh qilgan bo‘ladi.
Vallohu a’lam