Bismillah,

Alloh taologa hamdlar, undan keyin payg‘ambar kelmaydigan oxirgi payg‘ambar, uning oilasi, sahobalari va qiyomatgacha ularga yaxshilik bilan ergashganlarga salovot va salomlar bo’lsin.

Bo‘ladi. Bu masalada Imom Buxoriy keltirgan hadisda Muoz ibn Jabal roziyallohu anhu Rasululloh ﷺ bilan birga xufton namozini o‘qib, keyin qavmiga borib yana shu namozni imomlik qilib o‘qib berganlari rivoyat qilingan.

Ya’ni, qavmlari: “Bizga imom bo‘lib bering, sizning qiroatingizni yaxshi ko‘ramiz”, — deganlarida, Muoz roziyallohu anhu: “Men sizlar bilan emas, Rasululloh ﷺ bilan namoz o‘qishni afzal ko‘raman. Lekin Rasululloh ﷺ bilan o‘qib bo‘lgach, kelib sizlarga imom bo‘lib bera olaman”, — deganlar. Qavm ham bunga rozi bo‘lishgan. Keyin Rasululloh ﷺ buni eshitib, indamaganlar, ya’ni tasdiqlaganlar.

Demak, Muoz roziyallohu anhu Rasululloh ﷺ bilan o‘qigan xuftonlari farz bo‘lgan. Keyin qavmiga o‘qib berganlari esa nafl bo‘lgan. Ammo qavm uchun u namoz farz hisoblangan.

Bu masala fuqaholar o‘rtasida ixtilofli:

• Hanafiy mazhabida, farz namoz o‘qigan imom keyin nafl niyatida imom bo‘lib, muqtadiylarning farziga iqtido qildira olmaydi. Chunki “zaif narsa ustiga quvvatli narsa qurilmaydi” qoidasi bor. Ya’ni, imomning namozi nafl, muqtadiyning namozi esa farz bo‘ladi.

• Lekin boshqa mazhablarda esa bu narsa joiz deb hisoblangan.

Muoz ibn Jabal roziyallohu anhuning amali esa bu holatda dalil bo‘lib qoladi. Shuning uchun bu ishni joiz deya olamiz.

Hozir ham ko‘plab joylarda amalda shunday qilinadi. Demak, foydali bo‘ladi: dunyoda ham, oxiratda ham foydasi bor ish hisoblanadi.

Vallohu a’lam.