Bismillah,
Alloh taologa hamdlar, undan keyin payg‘ambar kelmaydigan oxirgi payg‘ambar, uning oilasi, sahobalari va qiyomatgacha ularga yaxshilik bilan ergashganlarga salovot va salomlar bo’lsin.
Albatta, bu — omonatga xiyonat hisoblanadi.
Bir musulmon birodaringiz sizga sir aytgan bo‘lsa, u sir yaxshi bo‘ladimi, yomon bo‘ladimi — oshkor qilinmasligi lozim. Ayniqsa bu sir unga zarar yetkazadigan, obro‘sini to‘kadigan narsa bo‘lsa, bu holda uni tarqatish – jinoyat darajasidagi xiyonat bo‘ladi.
Ba’zan odamlar bunday deydi: “Bu yigit yomon ish qilib yuribdi, ota-onasiga aytmasam bo‘lmaydi.” Lekin bu — to‘g‘ri yondashuv emas. Sirni tarqatish har doim ham foyda bermaydi. Hatto ma’siyat (gunoh) bo‘lsa ham, har doim ochib tashlash emas, isloh qilish maqsadida maslahat bilan yondashish kerak.
Islohot niyati bilan qanday yo‘l tutish kerak?
Agar siz haqiqatdan unga yordam bermoqchi bo‘lsangiz, avvalo uning o‘zini ogohlantiring:
“Agar bu ishni to‘xtatmasang, ota-onangga aytishga majbur bo‘laman,” deb maslahat bering, qo‘rqiting, nasihat qiling.
Unga tavba qilish, halol yo‘lga qaytish haqida eslatma bering.
Agar darhol ota-onasiga aytib qo‘ysa va bu narsa orada kelishmovchilik, g‘azab, hatto munosabatlarning buzilishiga olib kelsa, bu isloh emas, aksincha, zararning kengayishidir. Shuning uchun, bu holatda birodarlik va musulmonlik rishtalarini hisobga olish kerak.
Hadisda nima deyilgan?
Rasululloh ﷺ aytdilar:
“Munofiqlikning belgilaridan biri — omonat qo‘yilsa, unga xiyonat qiladi.” (Buxoriy, Muslim)
Omonat — faqat moddiy boylik emas, so‘z, sir, maslahat ham omonatdir. Hatto bir kishi sizga bir gapni aytayotib, atrofga qarab: “Bu gapni hech kimga aytmang,” demasa ham, atrofga ko‘z yugurtirsa, bu allaqachon sizga aytgan gap omonat ekanini bildiradi.
Bu Rasululloh ﷺning odoblaridan biridir.
Mo‘minning fazli:
Mo‘min — mo‘minning pardasi bo‘ladi.
Mo‘min — birodarining aybini qidirmaydi, fosh qilmaydi.
Mo‘min — yuzida tabassum, ortida duoda bo‘ladi.
Aybini yashiradi, nasihatini faqat yolg‘izlikda qiladi.
Bu — iymonli, donishmand, hikmatli birodarlikning belgisi bo‘ladi.
Vallāhu Aʿlam.
