Bismillah,

Alloh taologa hamdlar, undan keyin payg‘ambar kelmaydigan oxirgi payg‘ambar, uning oilasi, sahobalari va qiyomatgacha ularga yaxshilik bilan ergashganlarga salovot va salomlar bo’lsin.

Endi “ellikboshilar javob beradi” deb, hamma mas’uliyatni ularga yuklab qo‘yish to‘g‘ri emas.

O‘zingiz ham bilishingiz kerak — hukmlarni bilishingiz kerak.

Ellikboshilar, albatta, bu ishda noto‘g‘ri yo‘naltirgan bo‘lsalar, Alloh taolo oldida javob beradilar. Lekin siz ham bu mas’uliyatdan xoli bo‘lmaysiz.

Ya’ni bomdod vaqtida shom va xufton namozlarini o‘qish — noto‘g‘ri.

Har bir namozning o‘z vaqti bor. Agar Arafotdan chiqolmagan bo‘lsangiz ham, o‘sha joyda namozni o‘z vaqtida o‘qishingiz kerak edi.

Namozni vaqtini o‘tkazib yuborib, keyin bunday qilib jamlab o‘qish — to‘g‘ri emas.

“Ellikboshilar javob beradi, bizdan mas’uliyat soqit”, deb ayta olmaysiz. Har bir inson o‘zi uchun javob beradi.

Kim boshqani xatoga undagan bo‘lsa, u qo‘shimcha gunoh ham oladi. Lekin bu boshqalarni oqlamaydi.

Bugungi kunda imkoniyatlar bor:

• telefon bor
• so‘rash mumkin
• aniqlash mumkin

Alloh taolo aytadi:
“Bilmasangiz, ahli zikrdan so‘ranglar.”

Inson o‘z namozining vaqtini bilishi kerak, bilmasa so‘rashi kerak.

Shuning uchun bu masalada:

• faqat ellikboshilar emas
• har bir odam o‘zi ham javobgar

Ellikboshilar esa odamlarning mas’uliyatini zimmasiga olganlari uchun ularga qo‘shimcha yuk ham yuklanadi.

Vallohu a’lam.